Cách đây hơn một năm, khi thị trường còn sốt nóng, các cổ phiếu ngân hàng (được mệnh danh là cổ phiếu "vua") với mức lợi nhuận cao cùng những kế hoạch chia thưởng hấp dẫn thực sự trở thành tâm điểm của thị trường.

Thời huy hoàng đã qua

Đầu năm 2007, nhiều ngân hàng phát hành cổ phiếu, trái phiếu chuyển đổi cao hơn nhiều lần mệnh giá song vẫn được nhà đầu tư lùng mua và tạo ra một khoản thặng dư vốn khổng lồ. Nhưng rồi các đợt sụt giảm của thị trường chứng khoán Việt Nambắt đầu từ tháng 4/2007 đã làm tan chảy dần sức hấp dẫn của cổ phiếu ngành này. "Lòng tham" đã bị thay thế bởi "nỗi sợ hãi". Giá cũng như tính thanh khoản giảm nhanh chóng. Ngoại trừ một số ngân hàng lớn, giao dịch cổ phiếu của hầu hết các ngân hàng còn lại gần như đóng băng. Nhiều nhà đầu tư đã "lõm" tiền tỷ vì trót "ôm cổ phiếu vua".

Hầu hết các ngân hàng đều có kết quả kinh doanh năm 2007 và những tháng đầu năm 2008 tương đối khả quan. Sacombank đạt lợi nhuận lũy kế bốn tháng hơn 537 tỷ đồng (tăng 30% so cùng kỳ năm ngoái); tổng tài sản đạt 73.247 tỷ đồng (tăng 116%), ACB cũng có mức lãi 635 tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm 2008... Nhưng những con số đó cũng không thể làm lóe lên tia hi vọng. cổ phiếu ngân hàng, không kể lớn, nhỏ, tình hình kinh doanh tốt, xấu đều đồng loạt hành quân giảm phi mã. Điều này cho thấy tâm lý bầy đàn, đầu tư theo phong trào của các nhà đầu tư trong nước vẫn còn khá mạnh mẽ.

Giảm phi mã:Nguyên nhân từ đâu?

Sự bi quan quá mức của các nhà đầu tư đang đẩy giá cổ phiếu ngành ngân hàng xuống mức thấp chưa từng có. Trên thị trường niêm yết, hai cổ phiếu là ACB và STB liên tục bị đổ ra bán tháo trong các phiên gần đây. So với đầu năm, ACB và STB đã mất đi hơn 50% giá trị. Trên thị trường tự do, cổ phiếu của những ngân hàng chưa niêm yết rớt giá mạnh hơn, nhiều loại đã xuống bằng mệnh giá như An Bình Bank, VP Bank... Đại gia Vietcombank cũng mất đi hơn một nửa giá trị so với giá đấu bình quân.

Giá giao dịch thành công của một số cổ phiếu ngân hàng trên sàn otc.com trong những ngày gần đây

Trước đây, các cổ phiếu ngân hàng có tính thanh khoản cao, do đó lượng cổ phiếu đem đi cầm cố tại các ngân hàng và Cty CK khá lớn. Tình hình thị trường chung xấu đi, nhiều nhà đầu tư không còn khả năng thanh toán hợp đồng dẫn đến việc ngân hàng phải giải chấp cổ phiếu cầm cố. Điều này càng khiến giá cổ phiếu ngân hàng thêm sụt giảm.

Việc các ngân hàng thường xuyên công bố kế hoạch tăng vốn theo lộ trình dẫn đến lượng cung cổ phiếu tăng lên trong khi tính thanh khoản thấp đã làm mất tính hấp dẫn của nhóm cổ phiếu này. Bên cạnh đó, thị trường tài chính trong nước cũng như quốc tế đang tiềm ẩn nhiều rủi ro; những thay đổi từ chính sách vĩ mô cũng sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của ngân hàng... Tính xác thực của những mức lợi nhuận cao được các ngân hàng công bố cũng đang bị nhà đầu tư e ngại.

Nhà đầu tư trong nước đang quay lưng lại với nhóm cổ phiếu ngân hàng nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn rất quan tâm đến lĩnh vực này. Dù giá rớt "thê thảm" nhưng khối nước ngoài không hề bán ra, thậm chí, nhiều tổ chức lớn vẫn đang tích cực tìm cơ hội để mua vào. Room của hai ngân hàng niêm yết là ACB và STB luôn giữ ở mức 30% kể từ khi niêm yết. Khi có một tổ chức nước ngoài nào bán ra là ngay lập tức sẽ có một tổ chức khác mua vào (ANZ mua lại cổ phiếu của STB và Standard Chartered mua lại cổ phiếu & trái phiếu chuyển đổi của ACB từ Cty Tài chính quốc tế IFC). Mới đây nhất, Maybank - ngân hàng lớn nhất Malaysia đã đạt được thoả thuận sở hữu 15% cổ phần An Bình Bank với giá 135 triệu USD.

Như vậy, phải chăng nhà đầu tư trong nước đang có cái nhìn chưa thấu đáo về giá trị thực sự của nhóm cổ phiếu này?

Hiện tại, các cổ phiếu ngân hàng không còn sức hấp dẫn do phải đối mặt với những khó khăn chung của nền kinh tế, từ thị trường chứng khoán. Nhưng trong trung và dài hạn, khi khó khăn được đẩy lùi, nhóm cổ phiếu này sẽ được đánh giá đúng mức hơn, vì đây luôn là ngành có được tốc độ tăng trưởng cao với tiềm năng lợi nhuận lớn.