Khoảng 50 chiếc xe của một doanh nghiệp kinh doanh xe có tiếng tại TP HCM đang lênh đênh trên biển và dự kiến cập cảng VN vào cuối tuần này. Đây là những chiếc xe cuối cùng được ông chủ hãng đặt hàng với đối tác bên Mỹ từ khá sớm và được coi là kịp về thị trường, trước thời điểm một loạt chính sách thuế thay đổi từ 1/1/2010.

11 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu ôtô ước đạt 1 tỷ USD. Ảnh: H.A.

Hiện lượng xe còn tồn trong kho của doanh nghiệp còn khoảng 60-70 chiếc, chỉ bằng khoảng một nửa so với cùng thời điểm năm ngoái. Dù nhu cầu thị trường có nhiều song ông chủ hãng chỉ nhập một lượng khiêm tốn vì sợ rủi ro. Ông nhẩm tính, với con số nhập siêu lên tới 1 tỷ USD thì sớm muộn gì Bộ Công Thương cũng đưa ôtô vào danh sách những mặt hàng bị kiểm soát nhập khẩu.

"Ngay trong sáng nay, tôi đã nhận được thông tin từ phía tổ chức tín dụng thông báo "lệnh" tạm dừng cho vay nhập khẩu ôtô, bằng cả tiền đồng và đôla. Lập tức 2 ngân hàng từ chối bán đôla, tôi phải xoay đủ kiểu mới đủ tiền để mở tờ khai thông quan và nộp thuế cho lo hàng vừa về", ông chủ doanh nghiệp này nói.

Giới buôn xe nhìn nhận việc chấm dứt ưu đãi phí trước bạ và VAT từ 1/1/2010, cộng với các giải pháp kiểm soát mà Bộ Công Thương chuẩn bị áp dụng như kéo dài thời gian thông quan, hạn chế cho vay nhập khẩu... mở ra một giai đoạn khó khăn với ôtô nhập khẩu. Doanh nghiệp nào hiện có hàng nắm chắc phần thắng, ngược lại, đơn vị nào chưa kịp đưa hàng về thị trường thì ngậm ngùi tiếc rẻ.

Giám đốc một công ty nổi tiếng tại Hải Phòng, đơn vị đi tiên phong đưa xe cũ nguyên chiếc về Việt Nam, than thở: "Cánh cửa cho xe nhập ngày càng hẹp". Theo bà, cánh cửa thứ nhất là từ 1/1/2010 thuế VAT quay về mức cũ 10%, thay vì ngưỡng 5% đang áp dụng. Phí trước bạ cũng thay đổi từ ngưỡng 5-6% lên 10-12%. Như vậy, khách hàng mua xe sau ngày 31/12/2009 sẽ không còn có lợi.

Tiếp theo đó là ngân hàng xiết chặt cho vay nhập khẩu và đóng thuế đối với mặt hàng ôtô, các doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Lượng xe nhập khẩu dự kiến sẽ giảm mạnh trong thời gian tới. Như vậy, khả năng khan hiếm xe, giá cả bị đội lên trở thành nguy cơ nhãn tiền.

Cánh cửa thứ ba là quy định nộp toàn bộ thuế tại cảng được áp dụng từ năm 2008, cộng với biểu giá tuyệt đối mà hải quan mới áp dụng khiến cho các thủ tục thông quan sẽ bị kéo dài hơn.

"Tôi chưa biết cụ thể biện pháp kìm chế nhập siêu của Bộ Công Thương thế nào song với chừng ấy lý do, xe hơi có nguy cơ hết đường về cảng", vị giám đốc này than thở.

Đồng tình với quan điểm này, Giám đốc Tradoco Phạm Hữu Tâm cho rằng: "Với quy định mới, chắc chắn các nhà nhập khẩu xe hơi sẽ phải tính toán kỹ hơn khi đưa hàng về thị trường. Bởi họ không còn "xông xênh" vốn để quay vòng như trước đây".

Theo ông, với biểu thuế mới, cộng với các biện pháp nhập siêu, lượng xe nhập khẩu dự báo sẽ sụt giảm trong thời gian tới. Sang năm 2010, giá xe cũng không còn "dễ thở" như thời điểm hiện tại mà rất có thể bị đội lên tới 13-20%.

Ông Tâm cho hay, biểu thuế mới của Bộ Tài chính áp dụng cho năm 2010, dòng xe có dung tích xi lanh từ 2,0 lít đến 3,0 lít dự kiến áp dụng thuế nhập khẩu 80%, thay vì mức 83% như hiện tại.

Như vậy, một chiếc xe dung tích 2,0-3,0 lít có giá 10.000 USD, sau khi cộng thêm 80% thuế nhập khẩu, 50% tiêu thụ đặc biệt, 10% thuế VAT, tổng số thuế mà chiếc xe này phải nộp lên tới trên 19.700 USD". Trong khi cũng cách tính như vậy, chiếc xe tương tự áp dụng thuế nhập khẩu 83%, tổng số thuế phải nộp chỉ là 18.820 USD.

Tương tự cách tính trên, dòng xe có dung tích dưới 2,0 lít, có mức chênh 13,27%, dòng xe từ 2,0 đến 3,0 lít có mức chênh 8,78%, còn dòng xe trên 3,0 lít tỷ lệ chênh lệch là 9,36%. Ông Tâm cho hay, nếu cộng thêm mức tăng của phí trước bạn áp dụng cho năm sau 10-12%, thì tổng số thuế của một chiếc xe phải gánh trong năm 2010 có thể lên tới gần 20%. Điều này có nghĩa, giá xe của năm tới sẽ đắt đỏ hơn hiện tại.

Bảng so sánh biểu thuế ôtô nhập khẩu đang áp dụng:

Bảng thuế thuế áp dụng cho năm 2010: