Quyết định truy thu thuế nhập khẩu của hải quan Cụm cảng Mỹ Tho.

Trong khi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) quy định rất rõ: "Ngôn ngữ sử dụng trong văn bản QPPL phải chính xác, phổ thông, cách diễn đạt phải rõ ràng, dễ hiểu".

547 triệu đồng tiền thuế từ...trên trời rơi xuống

Ngày 25.11.2008, ông Nguyễn Văn Đạo - Giám đốc Cty TNHH xuất nhập khẩu (XNK) thuỷ sản A.P, Tiền Giang - bất ngờ nhận được 1 món nợ lên đến 547 triệu đồng từ... trên trời rơi xuống. Chi cục Hải quan (HQ) Cụm cảng Mỹ Tho vừa gửi QĐ truy thu thuế nhập khẩu thiết bị đối với Cty A.P.

Trước đó, vào tháng 1.2008, Cty A.P đã nhập 1 bộ máy đông lạnh về lắp đặt cho nhà máy mới xây dựng. Theo quy định, thuế suất thuế NK của Bộ TC lúc đó, loại thiết bị này có thuế suất NK là 0%.

Thế nhưng đến tháng 11.2008, Chi cục HQ Cụm cảng Mỹ Tho đã gửi thông báo truy thu thuế NK 13% đối với lô hàng nói trên, tương đương 547 triệu đồng. Vì sao có sự cố trên?

Vào thời điểm ông Đạo nhập hệ thống máy đông lạnh nói trên, Bộ TC cũng vừa ban hành QĐ mới điều chỉnh thuế suất thuế XNK. Lô hàng của ông Đạo khai thuế NK ngày 26.1.2008 và thông quan hàng hoá ngày 29.1.2008. Trong khi vào ngày 20.12.2007, Bộ trưởng Bộ TC đã ký ban hành QĐ 106/2007/QĐ-BTC điều chỉnh thuế suất thuế XNK, trong đó có nội dung điều chỉnh thuế NK máy đông lạnh (loại Cty ông Đạo nhập) từ 0% lên 13%.

Ông Đạo cho rằng, Luật Ban hành văn bản QPPL quy định rất rõ: Các văn bản QPPL (trong đó có các QĐ của bộ trưởng) bắt đầu có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày văn bản đó đăng công báo. Trong khi QĐ 106/2007/QĐ-BTC được đăng công báo vào ngày 23.1.2008 - tức phải đến 7.2.2008 mới có hiệu lực (sau ngày ông Đạo nhập máy đông lạnh về). Như vậy, lô hàng nói trên của ông Đạo thuộc diện được hưởng thuế suất 0%. Thế nhưng, cán bộ HQ Cụm cảng Mỹ Tho thì không nghĩ như thế.

Họ trưng ra QĐ 106, trong đó ghi rõ: "Điều 4 - QĐ này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo và áp dụng cho những tờ khai HQ hàng hoá XK, NK đăng ký với cơ quan HQ kể từ ngày 1.1.2008".

Không phù hợp pháp luật

HQ Cụm cảng Mỹ Tho buộc truy thu thuế đối với Cty A.P vì họ viện dẫn ý "áp dụng cho những tờ khai HQ... từ ngày 1.1.2008" trong QĐ 106 của Bộ TC, mà không cần quan tâm tới "có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo".

Một cán bộ lãnh đạo ngành tài chính tỉnh Long An cho rằng, ngay cả những người lãnh đạo ngành cũng đã từng "phân vân" về vấn đề này - áp dụng từ ngày 1.1.2008 hay sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo? Nhưng nay thì các anh đã hiểu theo hướng: Từ thời điểm nào có lợi cho người dân thì áp dụng! Nếu hiểu theo cách đó thì ông Đạo đã không phải bị truy thu thuế hơn nửa tỉ đồng.

Cái cách thể hiện "nước đôi" nói trên tiếp tục được Bộ TC áp dụng tại QĐ 123/2008/QĐ-BTC ngày 26.12.2008 về việc điều chỉnh mức thuế suất thuế XNK. Trong QĐ này, tại điều 3 cũng ghi: "QĐ này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo và áp dụng cho những tờ khai HQ hàng hoá XK, NK đăng ký với cơ quan HQ kể từ ngày 1.1.2009".

Từ quyết định này, các cơ quan HQ ở nhiều địa phương cũng lại "vận dụng" khác nhau: Một số "truy thu thuế" các DN giống như ở Mỹ Tho, một số giải quyết theo hướng "có lợi cho người dân". Các DN lại khiếu nại đến tận Bộ TC, Tổng cục HQ...

Mới đây, Bộ Tư pháp đã xem xét vấn đề này và cho là QĐ 123/2008/QĐ-BTC của Bộ TC là không phù hợp pháp luật. TS Lê Hồng Sơn - Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản QPPL (Bộ Tư pháp) - cho biết, QĐ123 được đăng công báo ngày 18.1.2009. Theo Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2002, QĐ 123 phải có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo - tức từ ngày 2.2.2009. Cục Kiểm tra văn bản QPPL đã có công văn gửi Bộ TC yêu cầu kiểm tra, xử lý các nội dung không phù hợp với quy định pháp luật của QĐ số 123/2008/QĐ-BTC.

Nguồn: Kỳ Quan - Lao Động